Historia Pułku

8 pułk strzelców konnych powstał z rozkazu Oddziału I Sztabu Generalnego z 25 września 1921 roku, w chwili formowania zawiązkami pułku były dwa pododdziały innych jednostek kawaleryjskich: dywizjon 4. psk zwany „Syberyjskim Dywizjonem Jazdy” oraz szwadron liniowy 7. psk. Pułk stacjonował początkowo we Włocławku, jednak w listopadzie 1922 roku został przeniesiony do Chełmna. Do symboli łączących żołnierzy 8. psk należały proporczyki, odznaki i sztandar.

– sztandar został ufundowany przez społeczeństwo Chełmna 12 czerwca 1924 roku, w rocznicę tego wydarzenia obchodzono święto pułku. Pod tym sztandarem piętnaście lat później pułk wyruszył na wojnę.

– odznaka pamiątkowa – ustanowiona 14.10.1926 roku. Stanowił ją krzyż typu maltańskiego o wymiarach 44×44 mm o ramionach pokrytych emalią oliwkową z białym obrzeżem i złotymi krawędziami z kołem emaliowanym w środku koloru niebieskiego, ze złota cyfrą i inicjałami pułku w otoku złotego wieńca laurowego. Do otrzymania odznaki uprawnieni byli dowódcy pułku i oficerowie po trzech latach służby. Dla szeregowych ustanowiono identyczna odznakę ale z białego metalu bez emalii.

– proporczyki – kolory proporczyków były następujące: u góry szmaragdowy, u dołu biały z wypustką chabrową, przy drzewcu lancy miały pola kwadratowe w barwie szwadronu – szwadron 1 – amarant, 2 – biały, 3 – żółty, 4 – chaber, proporzec dowódcy pułku miał przy drzewcu kwadrat podzielony na cztery mniejsze w barwie szwadronów liniowych. Mały proporczyk w barwach pułku noszono też na kołnierzach kurtek i płaszczy. Żołnierzy 8. psk wyróżniał także otok na czapce garnizonowej koloru białego. (do 1927 roku oliwkowy)

W skład pułku liczącego około 800 ludzi wchodziło ok. 80 podoficerów i ponad 30 oficerów, pułk posiadał odpowiednią do stanu osobowego liczbę koni – 750 lub więcej (konie juczne, wierzchowe i taborowe). Pułk składał się z dowódcy i jego pocztu, czterech szwadronów liniowych, szwadronu ckm, plutonu łączności, drużyny pionierów, szwadronu kolarzy, szwadronu gospodarczego i szwadronu zapasowego.
Główny ciężar odpowiedzialności za poziom wyszkolenia pułku ponosili oficerowie, którzy początkowo rekrutowali się głównie z kawalerii państw zaborczych, później docierali z CWK w Grudziądzu oraz podobnych. Oficerowie zobowiązani byli do zdobywania różnego rodzaju specjalizacji oraz do studiowania teoretycznych podstaw wojskowości. Oprócz tego wszyscy oficerowie łącznie z dowódcą pułku uczestniczyli w ćwiczeniach z woltyżerki wykonując min. wskok i zeskok z galopującego konia. Oficerowie odpowiadali za postępy w wyszkoleniu strzelców konnych oraz za stan koni w pododdziałach. Poborowi byli powoływani do pułku dwukrotnie w ciągu roku w marcu i listopadzie, odbywali służbę trwającą 24 miesiące. Była to najczęściej młodzież ze wsi, ze względu na obycie z koniem. Żołnierzy obowiązywał skrupulatnie przestrzegany rozkład zajęć.

5.00 – 5.15 Pobudka i sprzątanie izb, 
5.15 – 6.15 Obrokowanie i czyszczenie koni
6.15 – 6.45 Mycie się i śniadanie
6.45 – 7.00 Apel poranny, przegląd czystości i umundurowania
7.00 – 11.00 Ćwiczenia
10.00 – 12.15 Obrokowanie i czyszczenie koni
12.15 – 14.00 Raport, obiad, odpoczynek
14.00 – 17.00 Ćwiczenia
17.00 – 17.40 Czyszczenie broni i rynsztunku
17.40 – 19.10 Obrokowanie i czyszczenie koni
19.10 – 19.20 Reperacja umundurowania
19.20 – 20.40 Kolacja i odpoczynek
20.40 – 21.00 Apel wieczorny 
21.00 Gaszenie świateł
w sobotnie popołudnie dochodziło porządkowania koszar oraz sprzątanie łaźni i przegląd broni.

Konie były kierowane do pułku przez Wojskowy Zakład Remontu Koni, który opierając się na „modelu dla hodowców koni dla potrzeb armii” określał jakie mogą znaleźć się w wojsku, najlepszy typ konia wojskowego tzw. W-1 miał 150 cm wzrostu. W pododdziałach 8. psk dobierano je wg następującej maści: pluton trębaczy – siwe, 1 i 2 szwadron – jasne kasztany, 3 i 4 szwadron – ciemne kasztany, szwadron ckm- kasztany, kare, gniade, pluton łączności – odmienne. „Ten staranny dobór koni według maści, to nie tylko dbałość o wygląd, formę i prezencję, lecz stara tradycja podniesiona do rangi esprit de corps polskiej kawalerii”. 

W drugiej połowie lat trzydziestych pułkiem dowodził płk Jerzy Jastrzębski, w tym okresie chełmiński pułk wysunął się na pierwsze miejsce w Pomorskiej Brygadzie Kawalerii. Pułk przodował w wielu dyscyplinach a także w sprawności bojowej szwadronów i stanie koni, jak stwierdził zastępca dowódcy brygady płk Adam Zakrzewski pułk prezentował się najlepiej w PBK pod każdym względem. 
Strzelcy konni cieszyli się bardzo dużą sympatia mieszkańców Chełmna, oficerowie pułku zaliczali się do elity miasta, cieszyli się specjalnymi względami, zabiegano o ich obecność i względy, co dotyczyło też panien na wydaniu.
12 czerwca 1924 roku społeczeństwo Chełmna ufundowało sztandar dla pułku. W rocznicę tego wydarzenia corocznie obchodzono święto pułkowe, obchodom towarzyszyły capstrzyk, Msza święta, defilada pułku i zaproszonych jednostek, uroczysty obiad żołnierski, zawody sportowe a wieczorem bal. Podobnie obchodzono też inne rocznice: uchwalenia konstytucji 3 Maja oraz Święta Niepodległości.

Siła bojowa pułku kawaleryjskiego w stosunku do stanu osobowego mała, ponieważ w czasie walki pieszej stan pułku zmniejszał się o połowę żołnierzy. W instrukcji walki kawalerii główną zasadą było „kawaleria manewruje konno, walczy pieszo i tylko w wyjątkowych okolicznościach szarżuje.”

źródłem przy opracowaniu powyższego tekstu była książka Andrzeja Czarnika „Ósmy strzelców konnych w marszu i boju”

Zdjęcia z książki : „Ósmy strzelców konnych w marszu i boju”